دیابت ، یکی از مهم‌ترین و پیچیده ‌ترین چالش ‌های بهداشتی در جهان امروز است. این بیماری ، که به صورت ناکارآمدی در تولید یا استفاده از انسولین توسط بدن تعریف می ‌شود ، دو نوع اصلی دارد : دیابت نوع یک و دیابت نوع دو. دیابت نوع یک ، که گاهی اوقات به عنوان “دیابت جوانان” شناخته می ‌شود ، به دلیل عدم تولید انسولین توسط لوزالمعده رخ می ‌دهد. از سوی دیگر ، دیابت نوع دو ، شایع ‌ترین نوع دیابت است و معمولاً به دلیل مقاومت به انسولین و یا کاهش تولید انسولین بروز می ‌کند. هر دو نوع دیابت نیازمند مدیریت دقیق سطح قند خون و رژیم غذایی هستند.

ممکن است برخی از افراد مبتلا به دیابت بخواهند در ماه مبارک رمضان روزه بگیرند. تغییرات در سبک زندگی مانند گرسنگی طولانی‌مدت، عدم مصرف داروهای خوراکی، تغییر ساعات خواب که به دنبال روزه‌­داری ایجاد می­شود، ممکن است نوسانات قند خون بیشتری را در افراد دیابتی ایجاد نماید که این نوسانات می‌تواند به شکل افت قندهای مکرر یا قندهای بالا خود را نشان دهد. بنابراین اگر افراد مبتلا به دیابت تمایل به روزه‌داری دارند، لازم است که ۸ هفته قبل از شروع ماه رمضان با پزشک خود در مورد گرفتن روزه مشورت کنند. اگر شرایط جسمی و کنترل قند خون آن‌ها ازنظر پزشک مناسب باشد، این افراد مجاز به روزه‌­داری هستند. اما درصورتی‌که پزشک روزه‌داری را منع کند و فرد دیابتی شرایط جسمی مناسب برای روزه‌­داری را نداشته باشد، باید طبق نظر پزشک از روزه‌داری اجتناب کند.

نکات وعده سحری:

بهتر است وعده سحری حاوی مواد غذایی با کربوهیدرات پیچیده باشد تا از افت قندخون و ایجاد حس گرسنگی طی روز جلوگیری شود. برای مثال برای وعده سحر میتوان از عدس­پلو به همراه سالاد و یا از انواع

برنج­های مخلوط با سبزیها یا حبوبات و یا نان­های سبوس­دار استفاده کرد.

مصرف مقادیر کافی پروتئین و چربی در وعده سحر توصیه می­شود. زیرا این غذاها حاوی مقادیر کمتری کربوهیدرات هسـتند و اثر فوری روی قند خون بعد از غذا ندارند. پروتئین و چربی نسبت به کربوهیدرات، احساس سیری را بیشتر القا می­کنند

.حتی الامکان وعده سحری در آخرین زمان ممکن مصرف شود؛ مخصوصاً زمانی که ساعت روزه‌­داری بیشتر از ۱۰سـاعت اسـت

.اگر به هر دلیلی نتوانستید وعده سحری مصرف کنید، بهتر است در آن روز از روزه‌­داری اجتناب کنید

میوه های تازه مانند خیار ، سیب، و به را به صورت میوه کامل و مغزیجات مثل بادام درختی را استفاده نمایید و  میوه جات بهتر است در وعده سحر و سیزیجات در وعده افطار باشند.

توصیه های زمان افطار:

.وعده افطار باید با مقداری آب برای غلبه بر کم آبی ناشی از روزه­‌داری و یک تا دو عدد خرما یا یک قاشـق غذاخوری عسل برای بالا بردن قند خون انجام شود

بهتر است شروع افطار با وعده مایعات گرم مانند شیر ولرم باشد.

.زمان مناسب برای صرف شام حدوداً دو ساعت پس از وعده افطار است. مقدار وعده شام باید معادل شام در روزهای معمولی باشد

استقادهاز انواع خورشت مثل: آلو،اسفناح و کدو و همچنین سوپ جو و آش جو در وعده سحر و افطارمناسب می باشد.

برای جلوگیری ازیبوست مصرف ملین هایی که در کنترل قند خون مناسب هستند توصیه می گردد: انجیر خشک ،کیوی و پر هلو و تخم های لعاب دار مانند خاکشیر و اسفرزه.

.مصرف نوشـیدنی­های کافئین دار مانند قهوه و چای منجر به دفع آب بدن از طریق ادرار می­شود، در مصرف آنها زیاده روی نکنید

.از مصرف غذاهای پر ادویه اجتناب نمایید

خوراکی­ها و شیرینی­های ویژه ماه رمضان نظیر زولبیا، بامیه، حلوا، شله زرد، شیر برنج و فرنی بـه دلیل  داشتن مقادیر زیاد کربوهیدرات و قند ساده، انتخاب مناسبی برای افراد دیابتی به شمار نمی­آیند و مصرف آنها به افراد دیابتی توصیه نمی­شود.

فرد روزه‌دار مبتلا به دیابت، باید قند خون را طبق زمان‌بندی زیر اندازه بگیرد:

وعده غذایی قبل از طلوع آفتاب (سحری)
صبح
ظهر
اواسط بعدازظهر
غروب آفتاب (افطار)
۲ ساعت بعد از افطار
در هر زمانی که علایم افت قند خون یا علائم افزایش قند خون بروز کند یا احساس ناخوشایند به فرد دست بدهد.

چه موقع می توانیم روزه خود را بشکنیم؟

قند خون کمتر از 70 یا قند خون بیشتر از 300

کم آبی بدن

افزایش یا کاهش فشار خون

روزهای بیماری

بسیاری از مسلمانان تمایل به روزه داری دارند و بیماران می توانند با توجه به شرایط بدنی و نظر پزشک معالج خود اقدام نمایند و از برکات معنوی این ماه استفاده نمایند.

برای دریافت فایل PDF این مطلب می توانیداینجا اینجا کلیک کنید یا از قسمت پیوست همین مطلب فایل را دانلود کنید.